BÀI 3: VAI TRÒ CỦA SỬ HỌC
1. Sử học với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá, di sản thiên nhiên
a. Mối quan hệ
giữa Sử học với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá, di sản
thiên nhiên
- Sử học khẳng định giá trị thực sự của các di sản:
+ Kết quả nghiên cứu Sử học giúp xác định rõ giá trị lịch
sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ của di sản văn hoá và di sản thiên nhiên.
+ Là cơ sở khoa học để các cơ quan quản lý lập hồ sơ đề
nghị công nhận di sản cấp quốc gia hoặc di sản thế giới (UNESCO).
- Sử học cung cấp cơ sở khoa học chuẩn xác phục vụ bảo tồn
và tôn tạo:
+ Giúp công tác trùng tu, phục dựng giữ vững các yêu cầu
cốt lõi: tính nguyên trạng, giữ được "yếu tố gốc cấu thành di
tích", đảm bảo "tính xác thực" và "giá trị nổi
bật toàn cầu".
+ Giúp ngăn ngừa việc phục dựng sai lệch, "làm mới
di tích" một cách tùy tiện gây biến dạng lịch sử.
b. Vai trò của
công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá, di sản thiên nhiên
- Đối với di sản văn hóa vật thể:
+ Khắc phục, hạn chế những tác động tiêu cực của thời
gian, thời tiết và sự tàn phá của con người.
+ Kéo dài tuổi thọ cho các công trình kiến trúc, thành
quách, lăng tẩm, hiện vật quý báu.
- Đối với di sản văn hóa phi vật thể:
+ Giữ gìn, tái tạo và truyền dạy các giá trị văn hóa
truyền thống (lễ hội, diễn xướng dân gian, nghề thủ công) qua nhiều thế hệ.
+ Tránh nguy cơ bị mai một, lãng quên trong đời sống hiện
đại.
- Đối với di sản thiên nhiên:
+ Góp phần phát triển đa dạng sinh học và giữ vững cảnh
quan nguyên vẹn.
+ Gia tăng giá trị nghiên cứu khoa học và phát triển
kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương.
2. Sử học với sự phát triển du lịch
a. Vai trò của
lịch sử và văn hoá đối với sự phát triển du lịch
- Là nguồn tài nguyên du lịch vô giá, phong phú và đặc sắc:
+ Các di tích lịch sử - văn hóa, khảo cổ, danh lam thắng
cảnh, lễ hội truyền thống tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho loại hình du lịch
văn hóa.
+ Cung cấp nội dung, chiều sâu văn hoá và tri thức để
xây dựng các tuyến, điểm, sản phẩm du lịch độc đáo.
- Định hình thương hiệu du lịch quốc gia:
+ Lịch sử hào hùng và bản sắc văn hóa độc đáo tạo nên lợi
thế cạnh tranh riêng biệt cho ngành du lịch Việt Nam trên trường quốc tế.
b. Vai trò của
du lịch đối với công tác bảo tồn di tích lịch sử, di sản văn hoá
- Thúc đẩy trách nhiệm bảo tồn:
+ Nhu cầu tìm hiểu, trải nghiệm của du khách thôi thúc
chính quyền và cộng đồng bản địa nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ di sản.
- Cung cấp nguồn lực tài chính cho bảo tồn:
+ Doanh thu từ hoạt động du lịch (vé tham quan, dịch vụ
lữ hành, lưu trú) được tái đầu tư trực tiếp vào việc tôn tạo, trùng tu, bảo vệ
di tích.
+ Tạo kinh phí sưu tầm, nghiên cứu, phục dựng và tổ chức
biểu diễn các di sản văn hóa phi vật thể.
- Tạo việc làm và sinh kế:
+ Giúp người dân địa phương gắn bó quyền lợi kinh tế với
di sản, từ đó tự giác trở thành những "người bảo vệ di sản" tích cực
nhất.