BÀI 2: TRI THỨC LỊCH SỬ VÀ CUỘC SỐNG
1. Sự cần thiết của việc học tập, khám phá lịch sử suốt đời
- Ý nghĩa của lịch sử:
+ Quá khứ, hiện tại và
tương lai của mỗi cá nhân, gia đình, dân tộc và nhân loại luôn có mối liên hệ mật
thiết.
+ Hiện tại là sự kế thừa và
xây dựng trên nền tảng của quá khứ.
+ Người xưa có câu "Ôn
cố, tri tân" (ôn lại chuyện cũ để biết chuyện mới) để nhấn mạnh tầm quan
trọng của việc học lịch sử.
- Tại sao phải học tập lịch sử suốt đời:
+ Giúp con người thấu hiểu
cội nguồn, bản sắc và những giá trị truyền thống.
+ Là nhu cầu tự thân để
tích lũy kinh nghiệm, tri thức và khát vọng từ thế hệ trước.
+ Cung cấp bài học thực tiễn
để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống hiện đại và dự báo tương lai.
+ Góp phần bảo tồn, phát
huy các giá trị văn hóa và hội nhập quốc tế thành công.
2. Kết nối lịch sử với cuộc sống, cuộc sống với lịch sử
- Các hình thức học tập lịch sử:
+ Không chỉ gói gọn trong
sách giáo khoa hay giờ học trên lớp.
+ Học qua tham quan bảo
tàng, di tích lịch sử, văn hóa.
+ Học qua các tác phẩm văn
học, nghệ thuật và các chủ đề nghiên cứu thực tế.
- Giá trị của việc kết nối:
+ Coi mọi sự vật xung quanh
(đình, chùa, phố phường, trường học) là những "chứng nhân lịch sử".
+ Biết vận dụng bài học quá khứ để tránh sai lầm, phát huy di sản vào phát triển kinh tế, du lịch và công nghiệp văn hóa.
3. Sưu tầm, thu thập, xử lý thông tin sử liệu trong khám phá, học tập lịch sử
- Khái niệm sử liệu:
Là toàn bộ những hình thức khác nhau của tư liệu lịch sử, chứa đựng thông tin về
quá khứ.
- Quy trình thực hiện:
+ Sưu tầm, thu thập: Lập
danh mục sử liệu cần tìm; tìm kiếm, thu thập thông tin từ nhiều nguồn đa dạng
(tài liệu, hiện vật, nhân chứng...).
+ Xử lý thông tin sử liệu:
Phân loại, đánh giá, thẩm định và so sánh để xác định tính xác thực, độ tin cậy
của thông tin.
- Sản phẩm của khoa học lịch sử:
+ Là nhận thức khoa học về
hiện thực lịch sử.
+ Yêu cầu: Khách quan,
trung thực, toàn diện và cụ thể.
|
Nhiệm
vụ |
Các
bước thực hiện |
|
Sưu tầm, thu thập |
Lập danh mục → Tìm kiếm → Tập hợp nguồn sử liệu |
|
Xử lý thông tin |
Phân loại → Đánh giá → So sánh → Xác định độ tin cậy |