LÝ THUYẾT MÔN CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT LỚP 10
BÀI 28: THỰC HÀNH: SỬ DỤNG
RƠM, RẠ ĐỂ TRỒNG NẤM RƠM
1. Chuẩn bị
a. Dụng cụ
- Bạt
phủ bằng nilon hoặc nhựa không thấm nước.
- Khuôn
đóng mô nấm (bằng gỗ hoặc nhựa, không đáy).
- Thùng
tưới nước có vòi sen nhỏ.
b. Nguyên vật liệu
- Giống
nấm rơm (meo nấm) đạt chất lượng, không bị nhiễm bệnh.
- Rơm,
rạ khô hoặc tươi (không bị mốc, không lẫn hóa chất).
- Vôi
tôi (Ca(OH)₂) hoặc vôi bột (CaO).
- Nước
sạch.
2. Các bước thực hành
Bước 1: Xử lí nguyên liệu
- Ngâm
rơm, rạ trong nước vôi (tỉ lệ pha chuẩn: 0,3 kg vôi tôi hòa tan đều với 100
lít nước) trong thời gian từ 20 – 30 phút.
- Vớt
rơm rạ ra, để ráo nước tự nhiên, sau đó vun thành đống để ủ.
- Phủ
bạt kín đống ủ. Cứ 2 – 3 ngày tiến hành đảo đống ủ một lần từ trong ra ngoài.
- Tổng
thời gian ủ rơm kéo dài từ 4 – 6 ngày.
Bước 2: Đóng mô và cấy giống
- Đặt
khuôn trên nền đất bằng phẳng, thoát nước tốt (có thể vun luống trực tiếp không
dùng khuôn để thuận tiện đi lại chăm sóc).
- Kích
thước mô chuẩn: Chiều ngang rộng từ 0,3 – 0,4 m; chiều cao đạt từ 0,35 – 0,4 m.
- Quy
trình cấy giống nấm (3 lớp giống, 4 lớp rơm):
+ Lớp
1: Trải rơm vào khuôn dày từ 10 cm đến 12 cm, nén nhẹ. Cấy một lớp giống viền
xung quanh, cách mép khuôn từ 4 cm đến 5 cm.
+ Lớp
2 & Lớp 3: Lặp lại thao tác trải rơm và cấy giống tương tự lớp 1.
+ Lớp
4 (lớp trên cùng): Trải một lớp rơm mỏng rộng đều khắp bề mặt để bảo vệ mô nấm.
Bước 3: Chăm sóc mô nấm
đã cấy giống
- Giai
đoạn 3 – 5 ngày đầu: Tuyệt đối không tưới nước trực tiếp lên mô. Nếu thời tiết
quá hanh khô, chỉ dùng bình xịt phun sương nhẹ xung quanh lối đi và bề mặt
ngoài bạt phủ.
- Giai
đoạn từ ngày thứ 7 hoặc thứ 8: Khi bắt đầu xuất hiện các nụ nấm con (nấm ra quả),
cần tưới nước từ 2 – 3 lần/ngày.
- Lưu
ý: Chỉ tưới đủ ẩm, không tưới quá nhiều.
Bước 4: Thu hoạch nấm
- Thời
điểm thu hoạch tốt nhất: Thu hái khi quả nấm còn ở giai đoạn hình trứng
(trước khi nấm nứt bao và nở xòe như chiếc dù).
- Cách
hái: Xoay nhẹ quả nấm để tách ra khỏi mô, tránh giật mạnh làm đứt sợi nấm xung
quanh.
- Chăm
sóc sau thu hoạch: Dọn sạch các gốc nấm cũ còn sót lại, đậy bạt dưỡng mô, ngừng
tưới nước từ 3 – 4 ngày rồi tiếp tục chăm sóc tưới nước như ban đầu để thu hoạch
đợt hai.
3. Thực hành
- Học
sinh tiến hành chia nhóm thực hành (mỗi nhóm tối đa 5 học sinh).
- Thực
hiện nghiêm túc các công đoạn đóng mô, cấy giống dưới sự giám sát và hướng dẫn
của giáo viên bộ môn.
4. Đánh giá
- Các
nhóm tự đánh giá kết quả thực hành của mình theo mẫu dưới đây:
Bảng 28.1. Kết quả đánh
giá thực hành trồng nấm rơm
|
Tiêu chí đánh giá |
Tốt |
Đạt |
Không đạt |
Người đánh giá |
|||
|
Các bước thực hành |
? |
? |
? |
? |
|||
|
Kĩ thuật thực hành |
? |
? |
? |
? |
|||
|
Kết quả thực hành |
? |
? |
? |
? |
|||
|
An toàn lao động và vệ
sinh môi trường |
? |
? |
? |
? |
|||
5. Vận dụng
- Tận
dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp sẵn có tại gia đình (rơm rạ sau mùa vụ lúa, mùn
cưa, bã mía...) để tự thiết kế một góc trồng nấm rơm nhỏ, cung cấp thực phẩm sạch
cho gia đình.