Thayhienedu.com xin giới thiệu đến các bạn các bài học Lý thuyết Công nghệ lâm nghiệp thủy sản 12 theo chương trình mới hiện nay, thống nhất 1 bộ SGK Kết Nối Tri Thức.
BÀI 3. VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA TRỒNG VÀ CHĂM SÓC RỪNG
I. VAI TRÒ CỦA TRỒNG VÀ CHĂM SÓC RỪNG
1. Vai trò của trồng rừng
- Phủ
xanh đất trống, đồi núi trọc:
+ Giúp phục
hồi hệ sinh thái rừng trên các bãi bồi, rừng sau khai thác, rừng bị cháy, đất
nương rẫy bỏ hoang.
+ Hạn chế
xói mòn, sạt lở đất và các thảm họa môi trường.
+ Bảo vệ môi
trường sống của con người và hệ động, thực vật tự nhiên.
- Cung
cấp lâm sản:
+ Cung cấp
gỗ và các loại lâm sản ngoài gỗ phục vụ nhu cầu đời sống con người và phát
triển kinh tế - xã hội.
+ Hạn chế
nhu cầu khai thác rừng tự nhiên, giúp bảo vệ và phục hồi các diện tích rừng tự
nhiên đang bị suy thoái.
- Phòng
hộ và bảo vệ môi trường:
+ Trồng rừng
phòng hộ đầu nguồn: Điều tiết nguồn nước, hạn chế lũ lụt, cung cấp nước cho các
dòng chảy, hồ vào mùa khô, hạn chế xói mòn, bồi lấp lòng sông, hồ.
+ Trồng rừng
phòng hộ ven biển: Chắn gió, chắn cát để bảo vệ xóm làng, đồng ruộng, đường
giao thông.
+ Trồng rừng
phòng hộ cửa sông: Ngăn sóng, bảo vệ công trình ven biển, cố định bùn cát lắng
đọng hình thành đất mới.
+ Trồng rừng
phòng hộ xung quanh điểm dân cư, đô thị, khu công nghiệp: Điều hoà không khí,
bảo vệ môi trường sinh thái khu vực.
2. Vai trò của chăm sóc rừng
- Khái quát các công việc chăm sóc rừng:
+ Bao gồm làm cỏ, chặt bỏ cây dại, tỉa cành, tỉa thưa,
bón phân, tưới nước,...
- Vai trò cụ thể của chăm sóc rừng:
+ Giảm sự cạnh tranh ánh sáng, nước, chất dinh dưỡng
của cây dại với cây rừng; nâng cao tỉ lệ sống của cây rừng; rút ngắn thời gian
ổn định rừng trồng; tăng tốc độ sinh trưởng của cây trước khi khép tán.
+ Tạo không gian sinh trưởng tối ưu, duy trì tốc độ
sinh trưởng của cây rừng, tăng sản lượng và chất lượng sản phẩm gỗ ở cuối chu
kì khai thác.
+ Hạn chế tác hại của sâu, bệnh đối với cây rừng, giúp
cây sinh trưởng và phát triển tốt.
II. NHIỆM VỤ CỦA TRỒNG VÀ CHĂM SÓC RỪNG
1. Nhiệm vụ của trồng rừng
- Đảm bảo thường xuyên phủ xanh diện tích rừng
(trồng mới và trồng sau khai thác):
+ Trồng rừng mới ở những nơi mất rừng trong thời gian
dài trước đó hoặc ở các bãi bồi mới hình thành.
+ Trồng lại rừng trên những diện tích đã khai thác
nhằm đảm bảo tái sinh rừng và phủ xanh trong thời gian ngắn nhất.
- Trồng rừng sản xuất:
+ Lấy nguyên liệu phục vụ đời sống và xuất khẩu (gỗ
lớn, gỗ nhỏ, nhựa, tinh dầu, gia vị, dược liệu,...).
+ Lựa chọn loài cây và biện pháp kĩ thuật phù hợp để
đạt mục tiêu cung cấp nguyên liệu đa dạng.
- Trồng rừng phòng hộ:
+ Phòng hộ đầu nguồn chống xói mòn đất, điều hoà dòng
chảy; chắn gió, chắn cát bay và bảo vệ môi trường.
+ Triển khai các biện pháp kĩ thuật phù hợp với phân
cấp phòng hộ và điều kiện tự nhiên nhằm giảm thiểu tác hại của thiên tai.
- Trồng rừng đặc dụng:
+ Trồng ở các vườn quốc gia, khu bảo tồn, di tích lịch
sử, khu nghỉ dưỡng.
+ Hỗ trợ bảo vệ nghiêm ngặt khu bảo tồn, phục hồi hệ
sinh thái bị mất/nguy hại, tăng cường đa dạng sinh học.
+ Trồng bằng các loài cây đặc trưng tại các di tích
lịch sử, khu nghỉ dưỡng tạo cảnh quan tôn nghiêm, nâng cao giá trị văn hoá,
lịch sử.
2. Nhiệm vụ của chăm sóc rừng
- Đảm bảo các điều kiện thuận lợi cho cây rừng
sinh trưởng, phát triển:
+ Áp dụng các biện pháp làm cỏ, vun xới, bón phân,
tưới nước,... để nâng cao tỉ lệ sống, thúc đẩy rừng sinh trưởng nhanh, chất
lượng tốt, sớm khép tán và nhanh chóng ổn định.
- Tỉa cành:
+ Nâng cao hiệu quả quang hợp và tránh khuyết tật (mắt
chết) cho sản phẩm gỗ sau này.
+ Tỉa bỏ cành già phía dưới tán có hiệu suất quang hợp
kém, tiêu tốn dinh dưỡng để tập trung dinh dưỡng cho cành lá phía trên.
+ Thực hiện đúng kĩ thuật để cây mau liền sẹo.
- Trồng dặm và tỉa thưa:
+ Đảm bảo mật độ cây rừng phù hợp.
+ Tạo điều kiện không gian cho cây sinh trưởng, phát
triển tốt và đảm bảo các chức năng của rừng.
III. CÂU HỎI & BÀI TẬP CỦNG CỐ TẠI LỚP
Câu 1: Trình bày vai
trò của trồng và chăm sóc rừng đối với đời sống và nền kinh tế.
Gợi ý trả lời: Trồng
và chăm sóc rừng giúp: (1) Phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, phục hồi hệ sinh
thái; (2) Cung cấp gỗ, lâm sản ngoài gỗ phục vụ nhu cầu đời sống, sản xuất và
xuất khẩu; (3) Phòng hộ môi trường, hạn chế thiên tai, bảo vệ nguồn nước, chống
xói mòn, chắn gió cát; (4) Giảm thiểu áp lực khai thác rừng tự nhiên; (5) Nâng
cao năng suất và chất lượng gỗ rừng trồng.
Câu 2: Hãy cho biết
những nhiệm vụ của trồng rừng ở nước ta trong thời gian tới.
Gợi ý trả lời: Gồm 4 nhiệm vụ chính: (1) Đảm bảo thường xuyên phủ xanh diện tích rừng (trồng mới và trồng lại sau khai thác); (2) Trồng rừng sản xuất để cung cấp nguyên liệu đa dạng cho đời sống và xuất khẩu; (3) Trồng rừng phòng hộ (đầu nguồn, ven biển, chắn cát...) để chống thiên tai và bảo vệ môi trường; (4) Trồng rừng đặc dụng tại vườn quốc gia, khu bảo tồn, di tích lịch sử để bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển du lịch, văn hóa.