Thayhienedu.com chia sẽ đến các em Lý Thuyết Lịch Sử 12 thống nhất 1 bộ sách trên cả nước là Kết nối tri thức với cuộc sống.
LÝ THUYẾT LỊCH SỬ LỚP
12
BÀI 1: LIÊN HỢP QUỐC
I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LIÊN HỢP QUỐC
1. Bối cảnh lịch sử và quá trình hình thành
- Bối cảnh lịch sử:
+ Giai đoạn cuối Chiến
tranh thế giới thứ hai (WWII), phe Đồng minh sắp chiến thắng phát xít ➜ nhu cầu thiết lập một trật
tự thế giới mới sau chiến tranh trở nên cấp bách.
+ Ý tưởng thành lập một tổ
chức quốc tế thực sự có vai trò duy trì hòa bình, an ninh thế giới (thay thế
cho Hội Quốc Liên hoạt động kém hiệu quả) xuất hiện và ngày càng rõ nét.
- Quá trình hình thành:
+ 01/01/1942: 26
nước chống phát xít ký Tuyên ngôn Liên hợp quốc tại Washington
dực thảo cam kết thành lập tổ chức hòa bình sau chiến tranh.
+ 11/1943: Hội
nghị Tê-hê-ran (I-ran) của ba nước Liên Xô, Mỹ, Anh khẳng định quyết tâm thành
lập Liên hợp quốc (LHQ).
+ 02/1945: Hội
nghị I-an-ta (Liên Xô, Mỹ, Anh) quyết định chính thức thành lập
LHQ và triệu tập hội nghị để thông qua Hiến chương.
+ 25/04 – 26/06/1945: Hội
nghị San Phran-xi-xcô (Mỹ) với sự tham gia của 50 nước đã
thông qua bản Hiến chương Liên hợp quốc.
+ 24/10/1945: Hiến
chương chính thức có hiệu lực ➜
Tổ chức Liên hợp quốc chính thức ra đời. Ngày này được lấy làm Ngày
Liên hợp quốc.
2. Mục tiêu và Nguyên tắc hoạt động
- Mục tiêu hoạt động:
+ Duy trì hòa bình và an
ninh quốc tế (Mục tiêu hàng đầu và là cơ sở để thực
hiện các mục tiêu khác).
+ Phát triển mối quan hệ
hữu nghị giữa các dân tộc trên cơ sở tôn trọng quyền bình đẳng và tự quyết.
+ Thúc đẩy hợp tác quốc tế
giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa, nhân đạo; bảo đảm quyền con người.
+ Là trung tâm điều hòa
các nỗ lực quốc tế vì các mục tiêu chung.
- Nguyên tắc hoạt động: (Gồm
5 nguyên tắc cốt lõi quy định trong Hiến chương):
|
Nguyên tắc hoạt động |
Nội dung cốt lõi |
|
Bình đẳng chủ quyền |
Tất cả các quốc gia thành viên đều bình đẳng về mặt pháp lý trước
LHQ. |
|
Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ |
Tôn trọng chủ quyền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của tất cả các
quốc gia. |
|
Không can thiệp |
Tuyệt đối không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kỳ quốc
gia nào. |
|
Giải quyết hòa bình |
Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình (đàm
phán, thương lượng, tòa án quốc tế). |
|
Từ bỏ vũ lực |
Từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. |
II. VAI TRÒ CỦA LIÊN HỢP QUỐC
1. Duy trì hòa bình, an ninh quốc tế
- Ngăn ngừa không để xảy
ra một cuộc chiến tranh thế giới mới kể từ năm 1945 đến nay.
- Triển khai lực lượng
gìn giữ hòa bình (Peacekeeping) tại nhiều khu vực xung đột trên thế giới (góp
phần chấm dứt xung đột ở El Salvador, Mozambique,...).
- Xây dựng hệ thống công
ước quốc tế về giải trừ quân bị, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (ví dụ:
Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân NPT - 1968, Công ước cấm vũ khí hóa học
CWC - 1992).
2. Thúc đẩy phát triển kinh tế, tài chính, thương mại quốc tế và nâng cao đời sống người dân
- Thành lập các tổ chức
chuyên môn (UNCTAD, UNDP...) để hỗ trợ kỹ thuật, nguồn lực phát triển cho các
quốc gia thành viên, đặc biệt là các nước đang phát triển.
- Năm 2015, thông
qua Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững với 17
mục tiêu toàn cầu (bao gồm xóa nghèo, bình đẳng giới, hành động ứng
phó biến đổi khí hậu,...).
- Hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ
thiên tai, chống dịch bệnh toàn cầu.
3. Đảm bảo quyền con người, phát triển văn hóa, xã hội
- Thông qua Tuyên
ngôn Nhân quyền Thế giới (1948) xác lập các quyền cơ bản của con người
trên toàn thế giới.
- Bảo tồn và phát huy giá
trị văn hóa nhân loại thông qua tổ chức UNESCO.
- Hỗ trợ giáo dục cho trẻ
em vùng chiến sự (Quỹ Giáo dục không thể chờ đợi) và hỗ trợ người tị nạn
(UNHCR).