Thayhienedu.com chia sẽ đến các bạn lý thuyết Sinh 12 Kết Nối Tri Thức
LÝ THUYẾT MÔN SINH HỌC LỚP 12
BÀI
8: HỌC THUYẾT DI TRUYỀN MENDEL
I. BỐI CẢNH RA ĐỜI THÍ NGHIỆM CỦA MENDEL
- Mendel chọn nghiên cứu dựa trên nhu cầu làm sáng tỏ cơ chế di truyền,
bác bỏ "thuyết di truyền pha trộn" (cho rằng tính trạng con là sự pha
trộn chất lỏng từ bố mẹ).
- Ông sử dụng phương pháp khoa học: chọn đối tượng phù hợp, sử dụng toán học thống kê để phân tích kết quả, từ đó đề xuất các quy luật di truyền.
II. THÍ NGHIỆM LẠI Ở ĐẬU HÀ LAN
1. Thí nghiệm lai một tính trạng
- Đối tượng: Đậu Hà
Lan (Pisum sativum) – loài có nhiều cặp tính trạng đối lập, dễ trồng,
tự thụ phấn nghiêm ngặt.
- Cách tiến hành:
+ Tạo các dòng thuần
chủng về từng tính trạng.
+ Thực hiện lai thuận
và lai nghịch giữa các dòng thuần khác nhau.
+ Theo dõi sự di truyền
qua các thế hệ F₁, F₂, F₃.
- Kết quả:
+ F₁: 100% kiểu hình
giống một bên bố hoặc mẹ (tính trạng trội).
+ F₂: Tỉ lệ phân li
kiểu hình xấp xỉ 3 trội : 1 lặn.
- Giải thích:
+ Ở F₁ chỉ xuất hiện
tính trạng trội, tính trạng lặn bị che khuất.
+ Ở F₂ tính trạng lặn
tái xuất hiện, chứng tỏ các nhân tố di truyền không hòa trộn vào nhau.
- Mendel đề xuất quy
luật phân li:
+ Mỗi tính trạng do một
cặp nhân tố di truyền (gene) quy định.
+ Khi giảm phân, mỗi
nhân tố trong cặp phân li về một giao tử, giao tử chỉ chứa 1 nhân tố.
+ Sự kết hợp ngẫu
nhiên của các giao tử khi thụ tinh tạo ra tỉ lệ kiểu hình ở đời con.
2. Thí nghiệm lai hai tính trạng
- Tiến hành lai hai
dòng thuần chủng khác nhau về hai cặp tính trạng đối lập (ví dụ: hạt vàng, vỏ
trơn × hạt xanh, vỏ nhăn).
- Kết quả F₂: Phân li
kiểu hình với tỉ lệ 9:3:3:1.
- Giải thích:
+ Các cặp nhân tố di
truyền phân li độc lập với nhau trong quá trình phát sinh giao tử.
+ Các giao tử kết hợp
ngẫu nhiên tạo ra 16 tổ hợp ở F₂.